Een sector nu meer dan ooit in transformatie

Waar de markt staat

De geopolitieke werkelijkheid dwingt Europa tot een ongemakkelijke conclusie: onze veiligheid leunde op Amerika, onze energietoelevering op Rusland en onze goederenproductie op China. Inmiddels blijkt hoe kwetsbaar die afhankelijkheden zijn. Europa moet zijn economie daarom in hoog tempo herinrichten. Tegelijk versnelt de AI-revolutie, terwijl de Verenigde Staten de toegang tot de krachtigste AI-modellen beperken.

Ook in Nederland verschuift daarmee de economie van overvloed naar schaarste. Hogere defensie-uitgaven en vergrijzing vragen om extra publieke middelen, terwijl de gasbaten wegvallen. De instroom van jonge mensen op de arbeidsmarkt compenseert de uitstroom richting pensioen nauwelijks. Om onze welvaart vast te houden, zal Nederland daarom radicaal moeten innoveren en productiever worden.

In dat krachtenveld moeten verzekeraars en pensioenfondsen hun positie bepalen. De rode draad van de afgelopen 25 jaar is duidelijk: consolidatie en kostendruk. AI versnelt die ontwikkeling nu, en vooral grotere spelers kunnen mensen, middelen en data bundelen en zo hun kosten fors verlagen. Voor pensioenfondsen en ‑uitvoerders komt de druk van de Wtp daar bovenop. Daarmee wordt de vraag onvermijdelijk of sommige organisaties over vijf tot tien jaar nog voldoende schaal of zelfs nog relevantie hebben.

Niet alleen verzekeraars zelf, ook het indirecte distributiekanaal is inmiddels sterk geconsolideerd — met Private Equity (PE) nadrukkelijk in de markt gestapt. PE is bovendien al langer actief als softwareleverancier rond verzekeraars en fondsen. Daardoor krijgen verzekeraars zowel aan de omzet- als aan de kostenkant steeds vaker te maken met partijen die vooral op financieel rendement sturen. En jaar op jaar krijgt PE een steeds sterkere positie.

Verzekeraars en pensioenuitvoerders zijn, passend bij hun maatschappelijke rol, doorgaans risicomijdend. Maar in het huidige tijdsgewricht werkt dat eerder remmend dan beschermend. Dit mee-stribbelen heeft de sector decennia in een beheerst tempo laten consolideren. De veranderingen die zich nu aandienen, vragen echter om een ander tempo. Samengevat:

• Geopolitiek vraagt om Europese soevereiniteit en dubbele borging van kritieke processen.
• De Nederlandse macro-economie zal bedrijfstakken herschikken en de druk op welvaart vergroten.
• AI zal kostenreductie versnellen, mits verzekeraars over voldoende data en executiekracht beschikken.
• Private Equity zal zijn machtspositie als softwareleverancier en als verbinding naar de eindklant verder benutten.

De keuzes die nu nodig zijn, vragen om bestuurlijke moed én om het vermogen organisaties mee te nemen in ingrijpende verandering.

Wie in deze markt mee-stribbelt, verliest niet alleen tempo maar uiteindelijk ook relevantie.